Bài 1: Bạn luôn băn khoăn
Trước khi quyết định đầu tư vào một doanh nghiệp nào đó chúng ta thường đi tìm hiểu báo cáo tài chính của doanh nghiệp đó đúng không nào? Và ngoài việc xem xét kết quả hoạt động kinh doanh thì việc đánh giá khả năng tài chính của công ty đó cũng là một điều vô cùng quan trọng. Thông thường nhà đầu tư và các chuyên gia phân tích tài chính thường sử dụng hệ số nợ. Vậy thế nào là hệ số nợ? Công thức tính của nó như thế nào?
Hệ số nợ = Tổng nợ / Tổng tài sản
Hệ số này được tính bằng cách lấy tổng nợ (tức là gồm cả nợ ngắn hạn lẫn nợ dài hạn) của doanh nghiệp chia cho giá trị tổng tài sản trong cùng kỳ (Các số liệu này có thể lấy từ bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp).
✅ Vậy hệ số nợ có ý nghĩa gì?
- Hệ số nợ cho biết phần trăm tổng tài sản của công ty được tài trợ bằng các khoản nợ là bao nhiêu.
- Hệ số nợ cho biết mức độ an toàn tài chính cao hay thấp, khả năng tự chủ tài chính của doanh nghiệp, có khả năng trang trải được nợ khi doanh nghiệp phá sản hay không?
+ Tỷ số này mà quá nhỏ, chứng tỏ doanh nghiệp vay ít. Điều này có thể hàm ý doanh nghiệp có khả năng tự chủ tài chính cao. Song nó cũng có thể hàm ý là doanh nghiệp chưa biết khai thác đòn bẩy tài chính, tức là chưa biết cách huy động vốn bằng hình thức đi vay.
+ Ngược lại, tỷ số này mà quá cao hàm ý doanh nghiệp không có thực lực tài chính mà chủ yếu đi vay để có vốn kinh doanh. Điều này cũng hàm ý là mức độ rủi ro của doanh nghiệp cao hơn, có thể dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán.
⏩⏩ Lấy một ví dụ cụ thể về HSG cho mọi người dễ hình dung nhé!
Có thể thấy giai đoạn từ 2016 – nay: HSG luôn duy trì hệ số nợ khoảng 70%, đây cũng là mức vay nợ tương đối cao (Hình 1). Nếu ở thời điểm như năm 2016, mọi yếu tố thuận lợi, giá thép tăng (Hình 2), còn nhiều dư địa tăng trưởng, thì việc vay nợ để thúc đẩy lợi nhuận sau thuế trên một đồng vốn chủ sở hữu có thể coi là đòn bẩy tài chính tốt nhất. Tuy nhiên, câu chuyện sẽ chẳng có gì để nói cho đến khi doanh thu của HSG vẫn tiếp tục tăng trưởng nhưng lợi nhuận lại có xu hướng đi xuống, ngày càng teo tóp, chúng ta có thể thấy bắt đầu có dấu hiệu từ năm 2017 (Hình 3).
Vậy nguyên nhân dẫn đến lợi nhuận của HSG bị “ăn mòn” là gì?
Tại thời điểm đó, các doanh nghiệp trong ngành bắt đầu xuất khẩu khó khăn, lẫn nguồn cung ồ ạt từ nước ngoài (chủ yếu đến từ Trung Quốc) làm cho nguồn cung trên thị trường tăng. Trong lúc đó, hàng tồn kho giá cao của HSG lại rất lớn, điều này làm cho biên lợi nhuận của HSG giảm.
Không chỉ có vậy, trong lúc ngành khó khăn, HSG lại không chủ động được với khối nợ khổng lồ của mình. Chi phí tài chính và nợ vay tăng dần qua các năm cũng đã gây thêm nhiều áp lực cho ông lớn ngành thép này. Năm 2018, chi phí tài chính của HSG lên tới 971 tỷ đồng, trong đó chi phí lãi vay là 812 tỷ đồng, tăng rất mạnh so với cùng kỳ năm trước đó là 589 tỷ đồng chi phí tài chính và 482 tỷ đồng chi phí lãi vay (Hình 4). Đây chính là nguyên nhân góp phần tạo nên sự giảm sốc lợi nhuận năm 2018. Kết quả kinh doanh lao dốc, cổ phiếu HSG đổ đèo một cách đáng ngờ, rơi về dưới mệnh từ mức đỉnh 52,100 đồng/cp vào cuối tháng 5/2017 (Hình 5).
Người ta thường nói “Việc sử dụng nợ giống như con dao hai lưỡi do đó chúng ta phải xem xét thật kỹ lưỡng”. Vậy nợ bao nhiêu là đủ? Các doanh nghiệp vay nợ ở mức độ nào được coi là chấp nhận được???
Thật khó để có thể đánh giá được mức độ vay nợ phù hợp của doanh nghiệp, vì tỷ số nợ phụ thuộc rất nhiều yếu tố: loại hình doanh nghiệp, quy mô của doanh nghiệp, tính chất – lĩnh vực hoạt động, mục đích vay. Thông thường, ở mức 60/40 là chấp nhận được. Có nghĩa hệ số nợ là 60% (Tổng tài sản có 100 thì vốn vay là 60). Tuy nhiên, có phải nợ cao thì luôn luôn xấu?
Câu trả lời là không. Vậy làm thế nào để chúng ta không bỏ rơi những cơ hội như vậy? Đó là cần phải xem xét và phân tích sâu hơn vào các khoản mục con của nó, mọi người đón đọc ở bài viết sau nhé!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét